Trong quá trình đồng hành cùng các cửa hàng tạp hóa, shop bán lẻ và những người chuẩn bị mở mô hình mini mart, tôi nhận ra một điểm chung: phần lớn mọi người đều phân vân không biết nên đăng ký hộ kinh doanh cá thể hay thành lập doanh nghiệp. Sự phân vân này không đến từ quy mô kinh doanh, mà đến từ câu hỏi lớn hơn: “Thuế của hai mô hình khác nhau thế nào? Mô hình nào có lợi hơn cho mình?”
Không ít chủ shop chỉ thật sự quan tâm đến thuế khi bị kiểm tra đột xuất, bị truy thu thuế hộ kinh doanh hoặc khi cần xuất hóa đơn để ký hợp đồng với doanh nghiệp. Điều này khiến họ thiệt hại không ít về chi phí lẫn thời gian. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hai hệ thống thuế, thuế hộ kinh doanh theo Thông tư 40 và thuế doanh nghiệp, để bạn tự tin chọn mô hình phù hợp nhất cho chiến lược kinh doanh của mình.
1. TỔNG QUAN VỀ NGHĨA VỤ THUẾ CỦA HỘ KINH DOANH THEO THÔNG TƯ 40
1.1. Hộ Kinh Doanh Theo Thông Tư 40 Là Gì?
Theo Thông tư 40, hộ kinh doanh cá thể là mô hình hoạt động dựa trên doanh thu khoán. Cơ quan thuế khảo sát thực tế và đưa ra mức doanh thu dự kiến hằng tháng, từ đó tính ra thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm.
Điều này có nghĩa rằng hộ kinh doanh không cần kê khai thuế theo từng hóa đơn đầu ra, nhưng cần đảm bảo doanh thu khai với thuế phải sát với thực tế, hóa đơn đầu vào phải rõ ràng và không kinh doanh ngành nghề trái phép.
Một chủ tạp hóa ở TP. Thủ Đức từng kể với tôi rằng anh bị khoán doanh thu lên đến 90 triệu/tháng dù cửa hàng chỉ bán được khoảng 60 triệu. Lý do đơn giản là anh nhập hàng không hóa đơn, dẫn đến việc cán bộ thuế không xác minh được chi phí thực, buộc phải ấn định mức khoán cao hơn. Từ đó, anh rút ra bài học: hóa đơn đầu vào là “lá chắn” quan trọng.
1.2. Khi Nào Hộ Kinh Doanh Phải Nộp Thuế Và Khi Nào Được Miễn Thuế?
Hộ kinh doanh được miễn thuế khi doanh thu dưới 100 triệu/năm. Nhưng nhiều người thường hiểu nhầm: “Tôi bán online thôi, chắc không tính thuế”.
Thực tế, nếu tổng doanh thu từ tất cả hoạt động, bao gồm bán trực tiếp, bán online, bán qua shipper, vượt 100 triệu/năm, thì vẫn phải đóng thuế.
Ví dụ thực tế, một chị bán hàng tạp hóa tại quận 7 cho biết chị từng bị truy thu năm 2023 vì doanh thu online tăng mạnh dịp Tết nhưng chị không kê khai bổ sung. Cơ quan thuế kiểm tra tài khoản ngân hàng và phát hiện doanh thu thực cao hơn mức khoán.
1.3. Vai Trò Của Hóa Đơn – Chứng Từ Trong Hộ Kinh Doanh
Hóa đơn đầu vào giúp cơ quan thuế xác định bạn nhập hàng từ đâu, giá trị thực bao nhiêu và số lượng nhập có phù hợp với doanh thu khai báo không.
Nếu nhập hàng từ nguồn không hóa đơn (chợ sỉ tự phát, tiểu thương), bạn gần như không có chứng từ chứng minh chi phí thật. Khi kiểm tra, cán bộ thuế dễ ấn định doanh thu cao hơn hoặc yêu cầu bổ sung giải trình.
Đây chính là lý do ngày càng nhiều hộ kinh doanh tạp hóa chuyển sang nhập hàng từ Sieuthisi.vn: giá sỉ rõ ràng, hóa đơn đầy đủ, nguồn hàng minh bạch, giúp dễ kê khai và giảm rủi ro truy thu.
2. HỆ THỐNG THUẾ ÁP DỤNG CHO DOANH NGHIỆP – KHÁC GÌ VỚI HỘ KINH DOANH?
2.1. Thuế GTGT Theo Phương Pháp Khấu Trừ
Doanh nghiệp kê khai thuế GTGT dựa trên hóa đơn đầu vào và đầu ra. Nghĩa là bán hàng sẽ xuất hóa đơn GTGT, mua hàng nhận hóa đơn GTGT và cuối kỳ kê khai phần chênh lệch.
Thuế GTGT doanh nghiệp phải nộp được tính theo công thức: Thuế GTGT = Thuế đầu ra – Thuế đầu vào.
Nếu bạn nhập hàng có hóa đơn đầy đủ, phần thuế GTGT đầu vào sẽ được khấu trừ, từ đó giảm số thuế phải nộp.
2.2. Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp (TNDN)
Khác với thuế khoán, thuế TNDN được tính dựa trên lợi nhuận thực tế.
Công thức: Thuế TNDN = (Doanh thu – Chi phí hợp lệ) × 20%.
Các cửa hàng mini mart lớn hoặc chuỗi bán lẻ thường chọn mô hình doanh nghiệp vì có thể khấu trừ chi phí, xuất hóa đơn cho đối tác và mở rộng chi nhánh dễ dàng.
2.3. Thuế TNCN Đối Với Chủ Doanh Nghiệp
Chủ doanh nghiệp chỉ phải nộp TNCN khi nhận lương hoặc lợi nhuận vượt ngưỡng chịu thuế. Điều này khác với hộ kinh doanh, mô hình luôn phải nộp TNCN theo tỷ lệ khoán.
3. SO SÁNH CHI TIẾT: HỘ KINH DOANH VS DOANH NGHIỆP
3.1. Khác Nhau Về Cách Tính Thuế Và Kê Khai
Hộ kinh doanh nộp thuế khoán (GTGT + TNCN). Doanh nghiệp nộp thuế theo hệ thống gồm GTGT, TNDN và TNCN (nếu phát sinh).
Nếu bạn không muốn làm sổ sách phức tạp, hộ kinh doanh sẽ nhẹ nhàng hơn. Nhưng nếu bạn muốn ghi nhận chi phí hợp lệ để tối ưu thuế, mô hình doanh nghiệp phù hợp hơn.
3.2. Khác Nhau Về Hóa Đơn Và Chứng Từ
Hộ kinh doanh có thể xuất hóa đơn điện tử nhưng hạn chế nghiệp vụ. Doanh nghiệp thì bắt buộc có hóa đơn đầy đủ. Đây là lý do nhiều hộ kinh doanh tạp hóa khi nhận đơn từ công ty thường phải nhờ doanh nghiệp khác xuất hóa đơn hộ, điều này tiềm ẩn rủi ro.
3.3. Khác Nhau Về Rủi Ro Bị Truy Thu
Hộ kinh doanh có nguy cơ bị truy thu cao nếu khai doanh thu thấp nhưng nhập hàng nhiều hoặc bán online mạnh.
Doanh nghiệp thì rủi ro đến từ sai sót sổ sách và xuất hóa đơn. Dù theo mô hình nào, nguồn hàng minh bạch vẫn là yêu cầu bắt buộc.
4. NÊN CHỌN HỘ KINH DOANH HAY DOANH NGHIỆP?
4.1. Mô Hình Nên Chọn Cho Tạp Hóa Và Cửa Hàng Nhỏ
Nếu doanh thu dưới 300 triệu/năm và không có nhu cầu xuất hóa đơn, hộ kinh doanh phù hợp.
Nếu dự định mở thêm chi nhánh, bạn nên chuyển doanh nghiệp để thuận lợi mở rộng.
4.2. Mô Hình Nên Chọn Khi Bán Hàng Online
Nhiều shop livestream đang chuyển từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp để xuất hóa đơn, chạy quảng cáo hợp lệ và ký hợp đồng với KOL/KOC dễ dàng.
4.3. Mô Hình Nên Chọn Khi Làm Việc Với Công Ty – Chuỗi F&B
Nếu bạn bán hàng cho quán ăn, nhà hàng, bếp ăn tập thể, họ thường yêu cầu hóa đơn VAT, khi đó mô hình doanh nghiệp sẽ phù hợp hơn.
5. NGUỒN HÀNG MINH BẠCH – YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH TRONG VIỆC CHỌN MÔ HÌNH THUẾ
5.1. Vì Sao Hóa Đơn Đầu Vào Quan Trọng?
Hóa đơn giúp bạn chứng minh chi phí hợp lệ, tránh ấn định thuế và tối ưu thuế GTGT, TNDN nếu là doanh nghiệp.
5.2. Rủi Ro Khi Nhập Hàng Không Hóa Đơn
Không có hóa đơn khiến doanh thu và chi phí không khớp, dễ bị truy thu.
5.3. Lợi Thế Khi Nhập Hàng Từ Sieuthisi.vn
Sieuthisi.vn cung cấp hóa đơn đầy đủ, giá sỉ cạnh tranh, hàng hóa đa dạng và hỗ trợ giao hàng nhanh, phù hợp cho cả hộ kinh doanh lẫn doanh nghiệp muốn bộ chứng từ minh bạch.
6. KẾT LUẬN – CHỌN MÔ HÌNH THUẾ PHÙ HỢP ĐỂ KINH DOANH BỀN VỮNG
Không có mô hình nào tối ưu tuyệt đối. Hộ kinh doanh phù hợp người mới và doanh thu nhỏ. Doanh nghiệp phù hợp người muốn mở rộng và cần hóa đơn. Quan trọng nhất là nguồn hàng minh bạch, vì bất kỳ mô hình nào cũng cần hóa đơn để kê khai đúng và tránh rủi ro.
Sieuthisi.vn trở thành lựa chọn tin cậy của nhiều chủ shop nhờ sự minh bạch, ổn định và khả năng cung cấp hóa đơn đầy đủ, giúp hoạt động thuế trở nên nhẹ nhàng và an toàn hơn.
