NHỮNG LOẠI THUẾ BẮT BUỘC KHI KINH DOANH TẠP HÓA/NHỎ LẺ – HIỂU ĐÚNG ĐỂ KHÔNG BỊ TRUY THU
Kinh doanh tạp hóa hay cửa hàng nhỏ lẻ tưởng đơn giản, nhưng phía sau lại là cả một hệ thống nghĩa vụ thuế mà nếu không nắm rõ, chủ shop rất dễ bị kiểm tra, truy thu hoặc phạt do kê khai sai. Thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh chỉ thực sự để ý đến thuế khi bị “mời làm việc”, doanh thu bị ấn định hoặc phát sinh khoản truy thu ngoài dự kiến.
Để giúp người kinh doanh chủ động hơn ngay từ đầu, bài viết này tổng hợp đầy đủ các loại thuế bắt buộc đối với hộ kinh doanh tạp hóa, cách tính thuế theo quy định mới, những lỗi phổ biến khiến nhiều cửa hàng bị truy thu và cách phòng tránh. Đồng thời, bài viết cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhập hàng từ nguồn sỉ minh bạch – có hóa đơn rõ ràng như Sieuthisi.vn, nhằm giảm rủi ro khi kiểm tra và giúp việc kê khai thuế được thuận lợi, chính xác hơn.
1. TỔNG QUAN VỀ NGHĨA VỤ THUẾ CỦA HỘ KINH DOANH TẠP HÓA
1.1 Hộ Kinh Doanh Theo Thông Tư 40 Là Gì?
Theo Thông tư 40/2021, hộ kinh doanh bán lẻ – đặc biệt là tạp hóa – thuộc nhóm nộp thuế khoán. Thuế được tính dựa trên doanh thu thực tế và tỷ lệ thuế quy định theo từng ngành nghề. Hộ kinh doanh không phải kê khai từng hóa đơn bán hàng, nhưng cần chứng minh được doanh thu và nguồn hàng hợp lệ.
Điều này đồng nghĩa: nếu bạn nhập hàng không hóa đơn, bán ra không ghi chép, doanh thu số liệu không khớp, bạn có khả năng bị ấn định thuế hoặc truy thu.
1.2 Khi Nào Hộ Kinh Doanh Phải Nộp Thuế? Khi Nào Được Miễn?
Luật quy định rõ: Doanh thu dưới 100 triệu/năm → được miễn thuế
Doanh thu từ 100 triệu/năm trở lên → phải nộp đầy đủ các loại thuế
Nhiều người hiểu nhầm rằng “bán hàng online không phải đóng thuế”. Thực tế, bán online vẫn tính doanh thu, chỉ cần tổng doanh thu vượt 100 triệu/năm thì vẫn phải nộp.
1.3 Vai Trò Của Hóa Đơn – Chứng Từ Trong Việc Tránh Truy Thu Thuế
Cơ quan thuế thường đối chiếu 3 phần:
Doanh thu thực tế
Chi phí mua hàng
Số lượng hàng hóa nhập – xuất
Nếu bạn nhập hàng không hóa đơn hoặc hóa đơn không rõ nguồn gốc, hệ thống thuế sẽ không công nhận chi phí của bạn → dễ bị nghi ngờ khai thiếu doanh thu → bị truy thu.
Đó là lý do ngày càng nhiều chủ tạp hóa chuyển sang nhập hàng sỉ từ Sieuthisi.vn để đảm bảo:
Hàng rõ ràng nguồn gốc
Hóa đơn hợp lệ
Dễ đối chiếu khi quyết toán hoặc khi bị kiểm tra
Một chủ tạp hóa tại quận 12 từng chia sẻ: “Trước đây nhập hàng chợ đầu mối, không hóa đơn. Khi phường kiểm tra, tôi bị truy thu gần 14 triệu. Từ ngày chuyển sang nhập từ Sieuthisi.vn, không còn lo vụ hóa đơn nữa.”
2. CÁC LOẠI THUẾ BẮT BUỘC KHI KINH DOANH TẠP HÓA/NHỎ LẺ
2.1 Thuế Môn Bài
Thuế môn bài nộp một lần/năm, phụ thuộc doanh thu năm trước.
Doanh thu < 100 triệu → miễn thuế
100–300 triệu → 300.000đ/năm
300–500 triệu → 500.000đ/năm
500 triệu → 1.000.000đ/năm
Đây là loại thuế đơn giản nhất nhưng nhiều người vẫn bị phạt do nộp chậm hạn.
2.2 Thuế GTGT Theo Phương Pháp Khoán
Thuế GTGT của hộ kinh doanh không tính theo hóa đơn từng sản phẩm, mà theo tỷ lệ.
Công thức: Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ GTGT
Tỷ lệ GTGT tạp hóa thường: 1% – 3% tuỳ địa bàn.
Ví dụ: Một tiệm tạp hóa doanh thu 50 triệu/tháng → GTGT trung bình = 50.000.000 × 1% = 500.000đ/tháng
2.3 Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN)
Cũng tính theo tỷ lệ % doanh thu.
Công thức: Thuế TNCN = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ TNCN
Tỷ lệ TNCN tạp hóa thường khoảng 0.5% – 1%.
Ví dụ:
Doanh thu 50 triệu/tháng × 0.5% = 250.000đ/tháng
Tổng thuế phải nộp/tháng = GTGT + TNCN
→ 750.000đ/tháng
Nhiều hộ kinh doanh nghĩ rằng thuế lên đến “vài triệu/tháng”, nhưng thực tế nhìn công thức sẽ thấy nó khá thấp.
3. CÁCH TÍNH THUẾ HỘ KINH DOANH TẠP HÓA THEO QUY ĐỊNH MỚI
3.1 Xác Định Doanh Thu Tính Thuế
Doanh thu tính thuế bao gồm:
Bán trực tiếp tại cửa hàng
Bán online (Facebook, Zalo, TikTok)
Bán qua shipper, app
Bán combo (đặc biệt mùa Tết)
Bán sỉ cho hàng quán quanh khu vực
Nếu bạn không ghi chép, cán bộ thuế có quyền ấn định doanh thu dựa trên:
Mức nhập hàng
Số khách hàng thực tế
Khảo sát thực địa
Đó là lý do việc nhập hàng có hóa đơn từ Sieuthisi.vn rất quan trọng – hóa đơn giúp chứng minh số lượng nhập phù hợp với doanh thu đã khai.
3.2 Công Thức Tính Thuế GTGT + TNCN Theo Thông Tư 40
Công thức đầy đủ:
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ GTGT
Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ TNCN
Tổng thuế phải nộp = Thuế GTGT + Thuế TNCN
Ví dụ thực tế – Tiệm tạp hóa doanh thu 40–80 triệu/tháng:
Giả sử doanh thu: 60 triệu/tháng
Tỷ lệ GTGT: 1%
Tỷ lệ TNCN: 0.5%
GTGT = 60.000.000 × 1% = 600.000đ
TNCN = 60.000.000 × 0.5% = 300.000đ
Tổng = 900.000đ/tháng
Nếu khai doanh thu 30 triệu nhưng nhập hàng tháng lại gần 50 triệu → khả năng bị truy thu rất cao.
3.3 Các Lỗi Dẫn Đến Truy Thu Thuế
Tôi từng gặp nhiều trường hợp bị truy thu vì các lý do sau:
Không lưu hóa đơn đầu vào
Khai doanh thu thấp hơn thực tế
Doanh thu online không kê khai
Nhập hàng ngoài chợ không chứng từ
Cơ quan thuế kiểm tra tồn kho không khớp
Một tiệm tạp hóa tại Bình Dương bị truy thu hơn 19 triệu chỉ vì nhập hàng “ngoài luồng” và không chứng minh được chi phí. Đó là lý do nguồn hàng rõ ràng rất quan trọng.
4. HƯỚNG DẪN KÊ KHAI THUẾ ĐÚNG QUY TRÌNH
4.1 Kê Khai Thuế Khoán Hàng Năm
Hộ kinh doanh phải làm việc với Chi Cục Thuế đầu năm để xác định mức khoán. Chủ shop nên chuẩn bị:
Hóa đơn nhập hàng
Bảng kê doanh thu
Minh chứng lưu lượng khách
Có đầy đủ chứng từ, cán bộ thuế sẽ khoán đúng, không cao quá mức.
4.2 Kê Khai Khi Có Doanh Thu Ngoài Khoán
Nếu có bán online, bán sỉ hoặc doanh thu đột biến, bạn cần kê khai bổ sung theo quý. Bỏ quên phần này dễ dẫn đến truy thu.
4.3 Sai Lầm Kê Khai Nhiều Người Mắc
Sử dụng 2–3 kênh bán nhưng không cộng doanh thu
Không kiểm soát hạn dùng dẫn đến hủy hàng lớn, doanh thu thực không khớp
Không cập nhật mức khoán mới theo biến động thị trường
Một số cửa hàng sau khi chuyển sang nhập hàng từ Sieuthisi.vn chia sẻ rằng dữ liệu doanh thu – chi phí của họ rõ ràng và dễ đối chiếu hơn rất nhiều.
5. LỢI ÍCH CỦA VIỆC CÓ NGUỒN HÀNG MINH BẠCH VÀ HÓA ĐƠN ĐẦY ĐỦ
5.1 Giảm Rủi Ro Truy Thu Thuế
Hóa đơn giúp bạn chứng minh chi phí hợp lệ, tránh bị ấn định thuế.
5.2 Tối Ưu Chi Phí Và Định Giá Sản Phẩm Chính Xác
Khi nắm được chi phí thật, bạn định giá đúng, không bán dưới giá vốn hoặc lời quá ít.
5.3 Vì Sao Nhiều Chủ Tạp Hóa Chọn Sieuthisi.vn?
Vì họ cần:
Hóa đơn đầy đủ
Giá sỉ cạnh tranh
Giao hàng nhanh
Nguồn hàng ổn định, đa dạng
Kinh doanh tạp hóa muốn bền, phải bắt đầu từ nguồn hàng minh bạch.
6. KẾT LUẬN – MUỐN KINH DOANH BỀN VỮNG, PHẢI HIỂU THUẾ NGAY TỪ ĐẦU
Thuế không phải gánh nặng, mà là điều kiện giúp hộ kinh doanh vận hành minh bạch và ổn định. Khi bạn nắm rõ các loại thuế, cách tính và cách kê khai, bạn sẽ tránh được sai sót, không lo truy thu và có thể tự tin mở rộng mô hình.
Và để việc kê khai thuế nhẹ nhàng hơn, đừng quên đảm bảo bạn có nguồn hàng rõ ràng, hóa đơn đầy đủ — điều mà hàng nghìn chủ shop đang chọn thông qua Sieuthisi.vn, một hệ thống siêu thị sỉ thiết kế chuyên biệt cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhỏ.
